Người đàn ông mắc suy thận dù chăm chỉ tập thể dục, vợ bất lực: “Tôi khuyên mãi mà ông ấy vẫn làm việc này hơn 20 lần/tuần”
Dù luôn được nhận xét là khỏe mạnh, chăm vận động và ít khi đau ốm, người đàn ông 57 tuổi vẫn bất ngờ nhập viện trong tình trạng suy thận cấp.
“Bác sĩ, bình thường ông ấy khỏe mạnh lắm, sao tự nhiên lại suy thận được?”
Ngồi bên ngoài phòng khám, người phụ nữ liên tục lau nước mắt khi nhắc đến chồng mình là ông Vương, 57 tuổi, sống tại Trung Quốc. Theo lời người vợ, trước đây ông gần như không có vấn đề sức khỏe đáng lo ngại, sinh hoạt bình thường và vẫn duy trì thói quen tập thể dục đều đặn.
Thế nhưng chỉ trong thời gian ngắn, người đàn ông này bất ngờ phải nhập viện trong tình trạng suy thận cấp khiến cả gia đình bàng hoàng.
Ảnh minh hoạ
Trong quá trình khai thác bệnh sử, các bác sĩ phát hiện ông Vương có một thói quen kéo dài hơn 10 năm: uống nước ngọt có ga gần như mỗi ngày.
Theo thông tin từ bệnh viện, trung bình mỗi ngày ông uống ít nhất 3 chai nước ngọt, tương đương hơn 20 chai mỗi tuần. Đây được xem là yếu tố có liên quan trực tiếp đến tình trạng tổn thương thận nghiêm trọng của bệnh nhân.
Các bác sĩ cho biết trường hợp của ông Vương là lời cảnh báo rõ ràng về một thói quen tưởng chừng vô hại nhưng đang ngày càng phổ biến ở cả người trẻ lẫn người trung niên hiện nay.
Vì sao nước ngọt có thể gây hại cho thận?
Theo các chuyên gia y khoa, thận được ví như “bộ lọc” của cơ thể, đảm nhận vai trò đào thải chất cặn bã, cân bằng nước, điện giải và hỗ trợ điều hòa huyết áp.
Tuy nhiên, khi cơ thể liên tục nạp lượng lớn đồ uống có đường trong thời gian dài, cơ quan này sẽ phải hoạt động quá tải.
Nước ngọt có ga thường chứa hàm lượng đường fructose và glucose rất cao. Sau khi đi vào cơ thể, các loại đường này khiến đường huyết tăng nhanh, buộc tuyến tụy phải liên tục tiết insulin để điều chỉnh.
Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái kháng insulin, tăng cân, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng đến hệ mạch máu nuôi thận.
Khi các mạch máu bị tổn thương, khả năng lọc máu của thận cũng suy giảm dần, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Nhiều nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên sử dụng đồ uống có đường có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thận cao hơn đáng kể so với nhóm ít sử dụng.
Không chỉ chứa nhiều đường, nhiều loại nước ngọt hiện nay còn bổ sung phosphate nhằm tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản.
Theo bác sĩ, nếu hấp thụ quá nhiều phosphate trong thời gian dài, cơ thể có thể bị mất cân bằng canxi - phosphate, làm gia tăng nguy cơ sỏi thận, loãng xương và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Trong khi đó, chỉ một chai nước ngọt có ga dung tích khoảng 500ml đã chứa lượng phosphate khá lớn. Nếu uống hàng chục chai mỗi tuần như trường hợp của ông Vương, tổng lượng phosphate nạp vào cơ thể có thể vượt xa mức khuyến nghị an toàn.
Không chỉ hại thận, nước ngọt còn kéo theo nhiều bệnh nguy hiểm
Các chuyên gia cảnh báo đồ uống có đường không chỉ gây áp lực cho thận mà còn liên quan đến hàng loạt bệnh lý mạn tính nguy hiểm khác.
Tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường
Một chai nước ngọt có ga 500ml có thể chứa khoảng 50g đường cùng lượng calo khá cao.
Nếu uống thường xuyên mỗi ngày, cơ thể sẽ hấp thụ lượng đường khổng lồ trong suốt nhiều năm. Phần đường dư thừa sẽ chuyển hóa thành mỡ tích tụ trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ béo phì, gan nhiễm mỡ và đái tháo đường tuýp 2.
Gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch
Theo các chuyên gia, việc tiêu thụ quá nhiều nước ngọt còn có thể gây rối loạn mỡ máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.
Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm khác.
Ảnh hưởng đến xương khớp
Hàm lượng phosphate cao trong nước ngọt cũng có thể cản trở quá trình hấp thu canxi của cơ thể.
Nếu kéo dài, mật độ xương sẽ suy giảm dần, đặc biệt nguy hiểm với người trung niên và người lớn tuổi do nguy cơ loãng xương tăng cao.
Những dấu hiệu cho thấy thận có thể đang gặp vấn đề
Các bác sĩ cho biết bệnh thận thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Một số dấu hiệu cảnh báo phổ biến gồm:
Nước tiểu bất thường
Nước tiểu sẫm màu, xuất hiện nhiều bọt kéo dài, tiểu ít hoặc đi tiểu đêm nhiều lần có thể là dấu hiệu chức năng lọc của thận đang bị ảnh hưởng.
Cơ thể mệt mỏi, chân tay phù nề
Khi thận hoạt động kém, chất thải và dịch dư thừa không được đào thải hết sẽ tích tụ trong cơ thể.
Điều này có thể gây cảm giác mệt mỏi kéo dài, phù chân, phù mắt cá hoặc sưng quanh mắt.
Huyết áp tăng cao
Thận đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp.
Khi thận bị tổn thương, huyết áp có thể tăng cao. Ngược lại, tình trạng tăng huyết áp kéo dài cũng tiếp tục làm suy giảm chức năng thận, tạo thành vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm.
Các bác sĩ khuyến cáo nếu xuất hiện những dấu hiệu trên, người dân nên đi khám sớm để kiểm tra chức năng thận và xét nghiệm nước tiểu nhằm phát hiện bất thường kịp thời.
Làm gì để bảo vệ thận?
Theo khuyến nghị từ các chuyên gia y khoa, điều quan trọng nhất để bảo vệ thận là thay đổi thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống hàng ngày.
Người trưởng thành nên duy trì uống khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày tùy theo thể trạng và mức độ vận động.
Nước lọc vẫn được xem là lựa chọn tốt nhất cho cơ thể. Nếu cảm thấy khó uống nước lọc, có thể thêm vài lát chanh, bạc hà hoặc trái cây ít đường để tạo vị dễ uống hơn.
Bên cạnh đó, nên giảm dần tần suất sử dụng nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực và các loại đồ uống chứa nhiều đường.
Trong trường hợp sử dụng, cần kiểm soát lượng tiêu thụ thay vì uống thường xuyên mỗi ngày.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng khuyến cáo nên hạn chế thực phẩm nhiều muối, nhiều đường; tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu vitamin để hỗ trợ hoạt động của thận.
Việc ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài, tập thể dục thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận.
Đặc biệt, người trên 40 tuổi nên kiểm tra chức năng thận và xét nghiệm nước tiểu định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi bệnh tiến triển nặng.
